Tìm kiếm: bảo tồn

Quần thể di tích Phủ Dầy (Vụ Bản) là trung tâm Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu lớn nhất cả nước. 10 năm sau khi UNESCO ghi danh, sức sống di sản ngày càng mạnh mẽ. Năm 2026, xã Vụ Bản đổi mới công tác tổ chức, tập trung bảo tồn giá trị gốc gắn với kiến tạo môi trường lễ hội văn minh, an toàn. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương hiện thực hóa mục tiêu phát triển du lịch tâm linh bền vững.

Xây dựng tỉnh Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao, tư duy đột phá, cách làm riêng, với chính sách đặc thù, phù hợp điều kiện thực tiễn và lợi thế so sánh của tỉnh. Xác định được tầm quan trọng trên, tỉnh Ninh Bình đã tập trung phát triển đô thị theo hướng xanh, thông minh, hiện đại, giàu bản sắc; kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản văn hóa - thiên nhiên với phát triển kinh tế - xã hội.

Sáng 10/4, tại Khu du lịch Tam Chúc, phường Tam Chúc, tỉnh Ninh Bình, Sở Văn hóa và Thể thao tổ chức hội nghị tập huấn hướng dẫn nghiệp vụ về công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích trên địa bàn tỉnh.

Trong định hướng phát triển hạ tầng gắn với bảo tồn và khai thác cảnh quan, tỉnh Ninh Bình đã và đang xuất hiện những công trình mang dấu ấn kiến trúc đặc sắc. Nổi bật trong đó là hai cây cầu được thiết kế tích hợp tháp vọng cảnh - mô hình còn khá mới, kết hợp hài hòa giữa chức năng giao thông và không gian tham quan.

Bước sang tuổi 80, mái tóc bạc trắng như cước nhưng Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Đình Lâu, thôn Lau Chảy, xã Thanh Bình vẫn còn nhanh nhẹn và minh mẫn. Hơn 40 năm qua, ông đã dành nhiều thời gian, công sức nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn và lan tỏa làn điệu hát trống quân cổ của quê hương, góp phần quan trọng đưa loại hình nghệ thuật này trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, được biết đến rộng rãi.

Phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản đang trở thành “phép thử” đối với năng lực quản trị và tầm nhìn của nhiều địa phương. Với Ninh Bình - nơi hội tụ dày đặc các di sản lịch sử, văn hóa và cảnh quan - bài toán đó càng cấp thiết. Bởi khi du lịch tăng trưởng nhanh thì áp lực lên di sản gia tăng, đòi hỏi phải có giải pháp phù hợp để vừa khai thác hiệu quả nguồn lực, vừa gìn giữ giá trị cốt lõi cho thế hệ sau.

Trong bối cảnh một số những giá trị văn hóa truyền thống có nguy cơ mai một bởi các yếu tố văn hóa ngoại lai, việc bảo tồn nét đẹp làng nghề chính là bảo vệ "hồn cốt" của di sản. Với làng lụa Vạn Phúc, dệt không chỉ là nghề, mà là sự giao thoa giữa lịch sử và văn hóa. Cốt lõi làm nên danh tiếng lụa Hà Đông nằm ở kỹ thuật dệt thủ công tinh xảo. Những tấm lụa mềm mại, óng ả được kết tinh từ đôi bàn tay tài hoa của nghệ nhân nơi đây đã mang một giá trị độc bản mà hiếm nơi nào có được.

Ngày 30/1/2026, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết số 07-NQ/ TU về chiến lược phát triển công nghiệp văn hoá, du lịch tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo tinh thần Nghị quyết 07-NQ/TU, chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch tỉnh Ninh Bình trở thành cụm ngành kinh tế mũi nhọn, tạo bước chuyển từ phát triển đơn ngành sang đa ngành, gắn đổi mới sáng tạo với bảo tồn di sản, xây dựng Ninh Bình đến năm 2045 trở thành đô thị sáng tạo toàn cầu được UNESCO công nhận.

Giữa những dãy núi đá vôi trùng điệp của xã Đồng Thái đang dần hiện ra một “kho báu” về đa dạng sinh học. Lần đầu tiên, các đơn vị chức năng, địa phương ghi nhận sự xuất hiện của nhiều loài động vật quý hiếm, trong đó có voọc mông trắng, sơn dương… Kết quả này không chỉ khẳng định giá trị của rừng mà còn mở ra hướng đi mới, đó là xây dựng Khu bảo tồn sinh cảnh loài gắn với phát triển du lịch sinh thái, tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Phát huy tiềm năng, lợi thế về tài nguyên dược liệu bản địa, Hợp tác xã Sinh Dược (xã Gia Sinh cũ nay là phường Tây Hoa Lư) đã từng bước khẳng định hiệu quả của mô hình kinh tế tập thể gắn với bảo tồn tri thức y học truyền thống. Không chỉ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp địa phương, hợp tác xã còn tạo việc làm, cải thiện thu nhập cho người dân, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Nằm trong khuôn khổ Festival Phở - 2026, trong hai ngày (từ ngày 18/3 đến ngày 19/3/2026), chương trình tham quan, trải nghiệm nghề Phở ở làng Vân Cù, xã Nam Đồng (Ninh Bình) đã cung cấp khoảng 8.000 bát phở phục vụ các thực khách. Tham gia chương trình, người dân và du khách trực tiếp tìm hiểu quy trình chế biến, thưởng thức ẩm thực truyền thống ngay tại không gian di sản. Chuỗi hoạt động mang ý nghĩa thiết thực nhằm bảo tồn, phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Sáng 17/3, Đoàn công tác của tỉnh do đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng đoàn đã đi khảo sát quy hoạch các dòng sông cổ trên địa bàn tỉnh, nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển không gian đô thị di sản gắn với bảo tồn và phát huy giá trị Quần thể danh thắng Tràng An.

Hưởng ứng Tháng Thanh niên năm 2026 và thiết thực chào mừng cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, sáng 12/3, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn phối hợp với cấp ủy, chính quyền phường Nam Định và phường Thiên Trường tổ chức ra mắt công trình thanh niên cấp tỉnh gắn với các hoạt động chuyển đổi số và bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn.

Theo Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ ký công nhận Bảo vật quốc gia (đợt 14, năm 2025), tỉnh Ninh Bình có 5 hiện vật, nhóm hiện vật được vinh danh trong đợt này. Đây là những hiện vật có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa đang được lưu giữ và phát huy giá trị nhằm góp phần giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu, tham quan của đông đảo nhân dân và du khách.

Hiện vật được trưng bày trong hộp kính dài 8m chế tạo đặc biệt, đặt trong phòng kiểm soát khí hậu nghiêm ngặt; mỗi lượt chỉ cho phép tối đa 25 khách tham quan để bảo đảm điều kiện bảo tồn.

Ninh Bình là đất tổ của sân khấu Chèo, người sáng lập là Ưu bà Phạm Thị Trân - một vũ ca tài ba trong triều đình nhà Đinh vào thế kỷ X; là trung tâm của tín ngưỡng thờ Mẫu - nơi những điệu hát Văn được giữ gìn và lan tỏa; là vùng đất của hát Xẩm - một loại hình dân ca riêng có của dân tộc, tiêu biểu là cố nghệ nhân ưu tú Hà Thị Cầu, được biết đến là người hát Xẩm cuối cùng của thế kỷ XX. Đặc biệt, Ninh Bình cũng là nơi bảo tồn, lưu giữ và phát huy giá trị các loại hình múa rối, loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian truyền thống của vùng Đồng bằng Bắc Bộ... Tất cả những loại hình nghệ thuật trên được các thế hệ người dân Ninh Bình bảo tồn, gìn giữ và ngày nay thăng hoa trên sân khấu chuyên nghiệp thông qua nỗ lực, cống hiến của các thế hệ nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh.

Lễ hội Tịch điền bắt nguồn từ điển tích Hoàng đế Lê Đại Hành thân chinh đi cày ở cánh đồng vùng núi Đọi, phường Tiên Sơn vào mùa Xuân năm 987, thể hiện tư tưởng trọng nông, cầu cho mưa thuận, gió hòa và đặc biệt là khơi dậy tình yêu lao động, sự gắn bó sâu sắc của người dân với mảnh đất quê hương... Kể từ đó, Lễ hội Tịch điền trở thành một mỹ tục ngày xuân được các triều đại sau bảo tồn, tổ chức trang trọng, thành kính, thể hiện sâu sắc sự tri ân và tiếp nối quan điểm “Dĩ nông vi bản” đúng đắn đó.

Số hóa các địa chỉ đỏ, di tích lịch sử - văn hóa đang trở thành phương thức hiệu quả trong giáo dục truyền thống cho thanh, thiếu nhi, đồng thời góp phần quảng bá sâu rộng giá trị di sản của Ninh Bình. Từ ý nghĩa đó, tuổi trẻ Ninh Bình đã tích cực tham gia số hóa các địa chỉ đỏ, ứng dụng công nghệ vào giới thiệu, thuyết minh và lan tỏa lịch sử, qua đó làm cho các giá trị văn hóa, lịch sử của quê hương được bảo tồn, tiếp cận và phát huy bền vững trong đời sống đương đại.

Trong bối cảnh chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu tất yếu, cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã chủ động ứng dụng công nghệ hiện đại để nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường. Qua đó góp phần giảm phát thải, bảo tồn tài nguyên và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Ninh Bình.

Ngày 25/1, UBND xã Yên Đồng phối hợp Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Phủ Quảng Cung và các di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu xã Yên Đồng, tỉnh Ninh Bình: Gìn giữ và phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch”.

Sáng 22/1, tại Cơ sở bảo tồn Gấu Ninh Bình (Bản Xăm, xã Phú Long), Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) Công an tỉnh Ninh Bình phối hợp với đơn vị tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ và thực hành phương án PCCC và CNCH năm 2026.

Ngày 17/1, cộng đồng quốc tế chứng kiến một dấu mốc mang tính lịch sử trong nỗ lực bảo vệ các đại dương khi Hiệp định về Đa dạng sinh học ngoài vùng quyền hạn quốc gia (BBNJ) chính thức có hiệu lực. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhất trong quản trị đại dương toàn cầu trong nhiều thập kỷ qua, mở ra một khuôn khổ pháp lý toàn diện nhằm gìn giữ các hệ sinh thái biển ở những vùng biển nằm ngoài phạm vi quản lý của từng quốc gia.

Sáng 14/1, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Quần thể Tam Chúc, UBND tỉnh tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế "Xác lập ranh giới dự kiến khu vực đề cử, xác định các tiêu chí về các giá trị nổi bật toàn cầu gắn với định hướng xây dựng hồ sơ trình UNESCO công nhận Quần thể Tam Chúc và Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long là Di sản Thế giới".

Giữa nhịp sống hiện đại, nghệ thuật hát rối đầu gỗ ở chùa Đại Bi (xã Nam Trực) vẫn tồn tại như chứng tích của một di sản hơn 900 năm tuổi. Sự bền bỉ ấy được nuôi dưỡng bởi tâm huyết giữ nghề của nhiều thế hệ nghệ nhân gắn bó trọn đời với bộ môn nghệ thuật độc đáo của quê hương.

Từ những cánh rừng sú, vẹt bạt ngàn nơi cửa biển và những bãi triều lấp lánh phù sa, các mô hình sinh kế như nuôi ong lấy mật, khai thác thủy sản “thuận thiên” hay du lịch sinh thái cộng đồng đã và đang tạo ra sinh kế ổn định cho nhiều người dân vùng đệm khu vực Vườn quốc gia Xuân Thủy, góp phần bảo vệ hệ sinh thái đất ngập nước quý giá này.